Afra Nur BIYIK İnternetten İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli Kararı
Afra Nur BIYIK Afra Nur BIYIK İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ediyorsa, mağdurun beklemesi gereken uzun bir yargılama süreci yoktur. 5651 sayılı Kanun, bu tür ihlallerde hızlı ve etkili bir koruma mekanizması öngörmüştür. Dijital ortamda içeriğin yayılma hızı düşünüldüğünde, bu hızlı yolun bilinmesi büyük önem taşır. Denizli'de kişilik hakkını ihlal eden içeriklerin kaldırılması için sulh ceza hâkimliğine doğrudan başvurulabilir.
Başvuruya konu olabilecek başlıca içerik türleri şunlardır:
İlk aşamada içeriği yayımlayan kişiye ya da içeriğin barındırıldığı platforma doğrudan başvurulabilir. Çoğu sosyal ağ ve haber sitesi, kendi bildirim mekanizmalarına sahiptir. Bu yol hızlı sonuç verebilir; ancak platformun takdirine bağlıdır.
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, doğrudan sulh ceza hâkimliğine başvurarak içeriğin çıkarılmasını ve/veya erişimin engellenmesini talep edebilir. Kanun, hâkimliğin talebi yirmi dört saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlamasını öngörür. Bu, ihlalin yayılmasını durdurmak bakımından belirleyici bir hızdır.
Verilen karar, uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne gönderilir. Kararın gereği derhâl yerine getirilir.
Kanunda sayılan katalog suçlar bakımından, hâkim kararı olmaksızın idari tedbir yoluyla da erişim engeli uygulanabilmektedir.
Başvurudan önce içeriğin delillendirilmesi şarttır. URL adresi, tarih ve saat görünecek biçimde ekran görüntüsü alınması; mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılması, içerik silinse dahi hukuki süreci sürdürebilmeyi sağlar.
Afra Nur BIYIK
İçeriğin çıkarılması, ilgili içeriğin yayından tümüyle kaldırılmasıdır. Erişimin engellenmesi ise içeriğin yerinde kalmakla birlikte Türkiye'den erişilememesidir.
Kanun, ölçülülük ilkesi gereği engellemenin yalnızca ihlale konu içerik (URL) bakımından uygulanmasını esas alır. Sitenin tümüne erişimin engellenmesi, ancak ihlalin başka türlü önlenemeyeceği hâllerde mümkündür.
Unutulma hakkı, geçmişte hukuka uygun olarak yayımlanmış olsa dahi güncelliğini yitirmiş ve kişilik haklarını zedeleyen içeriklerin arama motoru sonuçlarından çıkarılmasını isteme hakkıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarıyla Türk hukukunda tanınmıştır.
Değerlendirmede; içeriğin güncelliği, kamu yararı taşıyıp taşımadığı, kişinin kamusal bir rol üstlenip üstlenmediği ve içeriğin kişi üzerindeki etkisi birlikte ele alınır. Kamuoyunu ilgilendiren güncel bir konuda unutulma hakkı talebi kabul edilmeyebilir.
İçeriğin kaldırılması, uğranılan zararın giderilmesi anlamına gelmez. Mağdur ayrıca:
Sosyal medyada işlenen hakaret suçuna ilişkin ayrıntılar için sosyal medyada hakaret suçu yazımızı inceleyebilirsiniz.
İnternet haber siteleri bakımından, gerçeğe aykırı yayınlara karşı cevap ve düzeltme hakkı da kullanılabilir. Talep içerik sağlayıcıya iletilir; yayımlanmaması hâlinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Bu yol, içeriğin kaldırılmasından farklı olarak kamuoyunun doğru bilgilendirilmesini sağlar.
Belirli günlük erişim sayısını aşan sosyal ağ sağlayıcıları, Türkiye'de temsilci bulundurmakla yükümlüdür. Bu temsilci, kişilik hakkı ihlaline ilişkin başvuruları almak ve cevaplamakla görevlidir.
Kişilik hakkının ihlal edildiğini düşünen kişi, doğrudan sosyal ağ sağlayıcısına başvurabilir. Başvuruya kanunda öngörülen süre içinde olumlu yanıt verilmezse, sulh ceza hâkimliğine başvuru yolu açıktır. Sosyal ağ sağlayıcısının yükümlülüklerini yerine getirmemesi hâlinde idari yaptırımlar uygulanabilir.
İçerik kaynak sitede kalsa dahi, arama motoru sonuçlarında görünmemesi çoğu zaman yeterli bir koruma sağlar. Çünkü ad-soyad araması yapıldığında içeriğin çıkmaması, fiilî etkiyi büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Bu talep iki yolla iletilebilir: arama motorunun kendi başvuru formu üzerinden ya da sulh ceza hâkimliğine yapılacak başvuruyla. Anayasa Mahkemesi kararlarında, unutulma hakkı kapsamında arama sonuçlarından çıkarma talebinin değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Hâkim, ifade özgürlüğü ile kişilik hakkı arasında denge kurarken şu ölçütleri gözetir:
Sulh ceza hâkimliğinin verdiği karara karşı, kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilebilir. İtiraz, bir sonraki numaralı sulh ceza hâkimliğince incelenir. Talebin reddi hâlinde de itiraz yolu açıktır; bu nedenle ilk başvuruda ihlalin somut biçimde ortaya konulması önemlidir.
Kişilik hakları yalnızca gerçek kişilere özgü değildir. Tüzel kişilerin ticari itibarı da korunur. Asılsız yorum ve şikâyet içerikleri nedeniyle işletmeler de içerik kaldırma ve erişim engeli talebinde bulunabilir.
Ancak burada da denge gözetilir: tüketicilerin gerçek deneyimlerini paylaşması ifade özgürlüğü kapsamındadır. Yalnızca gerçek dışı, karalama amaçlı veya hakaret içeren paylaşımlar kaldırılabilir. Olumsuz ama doğru bir müşteri yorumunun kaldırılması istenemez.
İçeriğin kaldırılması, uğranılan zararı gidermez ve failin cezai sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle içerik kaldırma başvurusuyla birlikte, gerekiyorsa suç duyurusu ve tazminat davası süreçlerinin de yürütülmesi gerekir. Kişisel verilerin izinsiz paylaşımına ilişkin ayrı bir yol için kişisel verilerin izinsiz paylaşılması yazımızı inceleyebilirsiniz.
Denizli'de kişilik hakkı ihlal edilen kişi, doğrudan Denizli sulh ceza hâkimliğine başvurarak içeriğin çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini talep edebilir. Kanun, bu taleplerin yirmi dört saat içinde duruşma yapılmaksızın karara bağlanmasını öngörür; bu hız, ihlalin yayılmasını durdurmak bakımından belirleyicidir.
Verilen karar, uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne gönderilir. Karara karşı kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilebilir; itiraz, Denizli'deki bir sonraki numaralı sulh ceza hâkimliğince incelenir.
Başvurudan önce içeriğin delillendirilmesi şarttır. URL adresi, tarih ve saat görünecek biçimde ekran görüntüsü alınmalı; mümkünse Denizli'deki noterler aracılığıyla tespit yaptırılmalıdır. Bu, içerik silinse dahi hukuki sürecin sürdürülebilmesini sağlar.
Kişilik hakları yalnızca gerçek kişilere özgü değildir. Denizli'de faaliyet gösteren işletmeler de asılsız yorum ve karalama içerikleri nedeniyle içerik kaldırma ve erişim engeli talebinde bulunabilir.
Kişilik hakkı ihlal edilen kişi, doğrudan sulh ceza hâkimliğine başvurarak içeriğin çıkarılmasını veya erişimin engellenmesini talep edebilir. Ayrıca içerik sağlayıcıya ya da yer sağlayıcıya doğrudan uyarı yöntemiyle de başvurulabilir.
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlallerinde sulh ceza hâkimliğinin talebi yirmi dört saat içinde duruşma yapmaksızın karara bağlamasını öngörmektedir. Kararın uygulanması için Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne gönderilir.
Kişinin geçmişte hukuka uygun olarak yayımlanmış olsa dahi, güncelliğini yitirmiş ve kişilik haklarını zedeleyen içeriklerin arama motoru sonuçlarından çıkarılmasını isteme hakkıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarıyla Türk hukukunda tanınmıştır.
Erişim engeli kararları, yurt dışı kaynaklı içerikler bakımından da Türkiye'den erişimi engellemek üzere uygulanabilir. Ayrıca Türkiye'de temsilci bulundurma yükümlülüğü olan sosyal ağ sağlayıcılarına doğrudan başvuru yapılması da mümkündür.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebileceğinden, hak kaybı yaşamamak için sürecinizi bir avukatla değerlendirmeniz önerilir.
İçerik kaldırma, erişim engeli ve unutulma hakkı başvurularında hızlı hareket etmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
