Afra Nur BIYIK Konkordato Nedir? Şartları ve İşleyişi
Afra Nur BIYIK Afra Nur BIYIK Konkordato, mali durumu bozulan borçlunun alacaklılarıyla anlaşarak borçlarını yeniden yapılandırmasına imkân tanıyan bir hukuki kurumdur. Amacı, iflası önlemek ve işletmenin faaliyetini sürdürmesini sağlamaktır. Bu yönüyle iflastan temel bir farkı vardır: iflasta işletme tasfiye edilirken, konkordatoda faaliyet devam eder. Denizli'de mali durumu bozulan işletmeler için konkordato, iflası önlemeye yönelik başlıca yeniden yapılandırma yoludur.
Borçlarını vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan her borçlu konkordato talebinde bulunabilir. Tacir olma şartı aranmaz; gerçek kişiler de başvurabilir. Ayrıca iflas talebinde bulunabilecek her alacaklı da, gerekçelerini göstererek borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir.
Talebe eklenmesi gereken başlıca belgeler şunlardır:
Belgelerin eksik olması başvurunun reddine yol açabileceğinden, hazırlık aşaması sürecin en kritik bölümüdür.
Mahkeme, belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ederse derhâl geçici mühlet kararı verir ve borçlunun malvarlığının korunması için gerekli tedbirleri alır. Geçici mühlet üç aydır; borçlu veya geçici komiserin talebiyle en fazla iki ay uzatılabilir.
Mahkeme ayrıca bir veya birden fazla geçici konkordato komiseri görevlendirir. Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur.
Geçici mühlet içinde yapılan inceleme sonucunda konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğu anlaşılırsa mahkeme bir yıllık kesin mühlet verir. Güçlük arz eden özel durumlarda bu süre altı aya kadar uzatılabilir.
Kesin mühletin başlıca sonuçları şunlardır:
Konkordato, borçtan kurtulma yolu değildir. Mahkeme, projenin gerçekçi ve kaynağı gösterilmiş olmasını arar. İşletmenin gerçekten ayakta kalabileceğine dair somut veriler sunulamıyorsa, süreç iflasla sonuçlanabilir.
Afra Nur BIYIK
Konkordato komiseri; projenin tamamlanmasına katkıda bulunur, borçlunun faaliyetlerini denetler, alacaklıları davet ederek toplantıyı yönetir ve mahkemeye gerekçeli rapor sunar. Borçlunun komiserin talimatlarına uymaması veya malvarlığını tehlikeye düşürücü işlemler yapması hâlinde komiser durumu mahkemeye bildirir; bu, mühletin kaldırılmasına yol açabilir.
Alacaklılar, komiserin daveti üzerine toplanarak proje hakkında oy kullanır. Projenin kabulü için kanunda öngörülen alacaklı sayısı ve alacak tutarı çoğunluklarının sağlanması gerekir. Oylama sonucu bir tutanakla mahkemeye sunulur.
Çoğunluk sağlansa dahi proje kendiliğinden hüküm doğurmaz; mahkemenin tasdik kararı vermesi gerekir. Mahkeme; teklifin borçlunun ödeme gücüyle orantılı olup olmadığını, alacaklıların iflas hâlinde elde edeceğinden daha fazlasını alıp almayacağını ve öngörülen ödemelerin güvence altına alınıp alınmadığını inceler.
Tasdik edilen konkordato, oylamaya katılmayan ve karşı oy kullanan alacaklılar dâhil tüm alacaklılar için bağlayıcıdır. Rehinli alacaklar ile imtiyazlı alacaklar bakımından özel hükümler saklıdır. Talebin reddi hâlinde ise, şartları varsa borçlunun iflasına karar verilebilir.
Uygulamada konkordato, alacaklılara sunulan teklife göre üçe ayrılır:
Ayrıca malvarlığının terki suretiyle konkordato ve iflastan sonra konkordato gibi özel türler de bulunmaktadır.
Borçlusu hakkında konkordato mühleti verilen alacaklıların pasif kalmaması gerekir. Yapılması gerekenler:
Rehinle temin edilmiş alacaklar bakımından özel bir rejim uygulanır. Mühlet süresince rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış takiplere devam edilebilir; ancak muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez.
İşçi alacakları, nafaka alacakları ve kanunda sayılan diğer imtiyazlı alacaklar bakımından da koruyucu hükümler bulunur. Konkordato projesi, bu alacakların tam olarak ödenmesini öngörmedikçe tasdik edilmez.
Borçlu, komiserin gözetiminde işletmesini yönetmeye devam eder. Ancak mahkemenin izni olmaksızın rehin tesis edemez, kefil olamaz, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatını devredemez ve bağış yapamaz. Bu işlemlerin izinsiz yapılması hâlinde işlem hükümsüzdür.
Borçlunun komiserin talimatlarına uymaması, malvarlığını tehlikeye düşürmesi veya alacaklıların haklarını ihlal edici davranışlarda bulunması hâlinde mühlet kaldırılabilir ve şartları varsa iflasa karar verilebilir.
Tasdik edilen konkordato sonrasında borçlu yükümlülüklerini yerine getirmezse iki yol gündeme gelir. Kendisine karşı taahhütlerin yerine getirilmediği alacaklı, kendi alacağı bakımından konkordatonun kısmen feshini isteyebilir. Konkordatonun kötüniyetle sakatlandığı anlaşılırsa tamamen feshi talep edilebilir.
Daha önce uygulanan iflasın ertelenmesi kurumu mevzuattan kaldırılmış ve yerini konkordato almıştır. İki kurum arasındaki temel fark, konkordatoda alacaklıların sürece aktif biçimde katılması ve projeyi oylamasıdır. İflasın ertelenmesinde karar büyük ölçüde mahkeme ve kayyım değerlendirmesine bağlıyken, konkordatoda alacaklı iradesi belirleyici rol oynar.
Konkordato talebi, iflasa tabi borçlular bakımından muamele merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine yapılır. Merkezi Denizli'de bulunan işletmeler için başvuru Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yapılır.
Denizli'nin tekstil, hazır giyim ve mermer-doğaltaş ağırlıklı sanayi yapısı, bu sektörlerdeki talep dalgalanmalarının ve döviz kuru hareketlerinin işletmelerin nakit akışını doğrudan etkilemesine yol açar. İhracata dayalı çalışan Denizli işletmelerinde tahsilat gecikmeleri, konkordato başvurularının başlıca sebeplerindendir.
Başvuruya eklenmesi gereken konkordato ön projesi, mali tablolar ve bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanan makul güvence veren denetim raporu, sürecin en kritik hazırlık aşamasını oluşturur. Belgelerin eksik olması Denizli'de de başvurunun reddine yol açar.
Borçlusu hakkında Denizli'de konkordato mühleti verilen alacaklıların pasif kalmaması gerekir. İlanın takip edilmesi, alacağın süresinde bildirilmesi ve alacaklılar toplantısına katılarak oy kullanılması, alacağın korunması bakımından belirleyicidir.
Hayır. Konkordato, borçlunun iflasını önlemeye ve faaliyetini sürdürmesine imkân tanımaya yönelik bir yeniden yapılandırma kurumudur. İflasta işletme tasfiye edilirken, konkordatoda faaliyet devam eder.
Konkordato talebi, iflasa tabi borçlular bakımından muamele merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesine yapılır. İflasa tabi olmayanlarda ise yerleşim yeri asliye ticaret mahkemesi yetkilidir.
Kural olarak hayır. Mühlet kararıyla birlikte borçlu aleyhine takip yapılamaz, başlamış takipler durur ve zamanaşımı işlemez. Ancak rehinle temin edilmiş alacaklar ile işçi alacakları bakımından özel düzenlemeler bulunmaktadır.
Proje, kanunda öngörülen alacaklı ve alacak çoğunluklarının sağlanmasıyla kabul edilir. Bu çoğunluklar sağlansa dahi mahkeme, projenin tasdik şartlarını ayrıca inceler ve tasdik kararı vermedikçe proje hüküm doğurmaz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat zaman içinde değişebileceğinden, hak kaybı yaşamamak için sürecinizi bir avukatla değerlendirmeniz önerilir.
Konkordato başvurusu, alacaklı olarak sürece katılım ve borç yapılandırma konularında bizimle iletişime geçebilirsiniz.
